در گفت و شنودی که ماه با زمین داشت، چنین عرض کرد: ای شمس! ای رازدار مهربان و عزیز! از این که مرا به نور آفتاب عالم تابت روشن نمودی، سپاس گزارم؛ لیکن از آنجایی که سالیان طولانی است محرمانی در بین زمینیان و آسمانیان ندارم، رنجیده شده ام؛ چرا که بواسطه ی نور آفتابت که در ظلمت شب بر من تاباندی، زمینیان را بر من شورانیدی و آسمانیان را از من برحذر کردی. ای شمس! از این همه تفضل و عنایتی که بر من روا داشتی و مرا از تاریکی مطلق به روشنایی کامل منور ساختی، بسیار در حضورت شرمنده ام، اما افسوس! مهتاب لطافت من که نتیجه آفتاب عنایت تو است، باعث شد که پرده از روی ظلمت زمینیان بردارد و آنها را به ظلم و جنایتشان رسوا گرداند و مرا به جرم روشنایی مهتابم که تو تفضل نمودی، سرزنش و توبیخ کنند و همین طور آسمانیان که به ظاهر، درخشنده جلوه می کردند با رؤیت بدر کاملم آنچنان نسبت به من محو و برحذر شدند که مجبور به کاهش نور مهتابم شدم .

کتاب زن طائر فردوس یا ساحر دوزخ

آن یکی مرغی گرفت از مکر و دام                             مرغ او را گفت ای خواجه همام

صیادی پرنده ای را صید کرد. پرنده به او گفت: مرا آزاد کن تا تو را نصیحت کنم. اولین نصیحت را در دست تو و دومی را روی دیوار و سومی را روی درخت می گویم. صیاد پذیرفت. پرنده گفت: اولین نصیحتم این است که حرف محال را از هیچ کس باور نکن! پرنده نصیحت اول را گفت و صیاد او را آزاد کرد. پرنده پر زد و روی دیوار نشست و رو به مرد کرد و گفت: نصیحت دوم این است که بر گذشته افسوس نخور! با حسرت نمی توان چیزی را که گذشته برگرداند. پرنده این را گفت و روی شاخه درختی پرید و گفت: در شکم من مرواریدی است به وزن ده درهم که مانند آن در جهان وجود ندارد. تو این مروارید را از دست دادی چون روزی تو و فرزندانت نبود. صیاد تا این حرف را شنید شروع به ناله و فریاد کرد. پرنده گفت: به تو نصیحت کردم که تاسف گذشته را نخوری و حرف محال را از هیچ کس باور نکنی. تمام وزن من سه درهم است،پس چطور مرواریدی ده درهمی در شکم من وجود دارد؟ مرد صیاد وقتی فهمید چیزی را از دست نداده رو به پرنده کرد و گفت: حالا نصیحت سوم را بگو. پرنده گفت: مگر تو به آن دو نصیحت عمل کردی که من این نصیحت را رایگان به تو بگویم؟ نصیحت کردن انسان نادان مانند کاشتن دانه در شوره زار است.   

داستان های مثنوی    

سقوط در دره و دست سرنوشت

روزی شیطان خدمت نوح نبی(ع) رسید و عرض کرد:می خواهم به تو بگویم که از چند صفت دوری کنی:

 از کبر پر هیز کن! زیر ا همین صفت کبر بود آنگاه که خداوند دستور داد برای آدم سجده کن، نگذاشت سجده کنم. اگر سجده می کردم کافر نمی شدم و از عالم ملکوت طرد نمی شدم.                              

از حرص دوری کن!  زیرا خداوند تمامی بهشت را در اختیار پدرت آدم گذاشت، فقط از یک درخت او را نهی کرد، ولی حرص آدم را واداشت تا از آن درخت خورد و از بهشت بیرونش کردند.             

از حسد دوری کن! زیرا قابیل فرزند آدم به برادرش هابیل حسد برد و او را کشت.   

سپس نوح پیامبر(ع) پرسید:به من بگو چه وقت بر فرزندان آدم مسلط می شوی؟                              

شیطان در جواب گفت: هنگام غضب، آنگاه که فرزندان آدم غضبناک شوند.

بحارالانوا(ج6،ص209)